شمارهٔ ۱۵۴ - نکته‌ای چند پروین اعتصامی
پروین اعتصامی / مثنویات، تمثیلات و مقطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
هر که با پاکدلان، صبح و مسا‌یی دارد
دلش از پرتو اسرار، صفایی دارد
زهد با نیت پاک است، نه با جامهٔ پاک
ای بس آلوده، که پاکیزه ردایی دارد
شمع خندید به هر بزم، از آن معنی سوخت
خنده، بیچاره ندانست که جایی دارد
سوی بتخانه مرو، پند برهمن مشنو
بت پرستی مکن، این ملک خدایی دارد
هیزم سوخته، شمع ره و منزل نشود
باید افروخت چراغی، که ضیایی دارد
گرگ، نزدیک چراگاه و شُبان رفته به خواب
بره، دور از رمه و عزم چرایی دارد
مور، هرگز به‌در قصر سلیمان نرود
تا که در لانهٔ خود، برگ و نوایی دارد
گهر وقت، بدین خیرگی از دست مده
آخر این دُر گرانمایه بهایی دارد
فرخ آن شاخک نورسته که در باغ وجود
وقت رستن، هوس نشو و نمایی دارد
صرف باطل نکند عمر گرامی، پروین
آنکه چون پیر خرد، راهنمایی دارد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به نکات اخلاقی و معنوی اشاره دارد. شاعر می‌گوید که کسی که با افراد پاکدل تعامل دارد، دلش روشن و پرنور است. زهد واقعی به معنای نیت پاک است، نه فقط ظاهر زیبا و لباس‌های تمیز. همچنین، شاعر به تمسخر کسانی که فقط ظاهر را می‌پسندند، می‌پردازد. او از اهمیت نور و روشنایی واقعی می‌گوید و معتقد است که باید چراغی روشنگر داشته باشیم که برکت و معنای واقعی را به ارمغان بیاورد. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که زندگی باید صرف کارهای مفید و با ارزش شود، نه در راه باطل، و این که وجود متعالی و رشد معنوی در زندگی باید مورد توجه قرار گیرد.