نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۶۰ - نیکی دل پروین اعتصامی

پروین اعتصامی / مثنویات، تمثیلات و مقطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)

ای دل، اول قدم نیکدلان

با بد و نیک جهان، ساختن است

صفت پیشروان ره عقل

آز را پشت سر انداختن است

ای که با چرخ همی بازی نرد

بردن اینجا، همه را باختن است

اهرمن را بهوس، دست مبوس

کاندر اندیشهٔ تیغ آختن است

عجب از گمشدگان نیست، عجب

دیو را دیدن و نشناختن است

تو زبون تن خاکی و چو باد

توسن عمر تو، در تاختن است

دل ویرانه عمارت کردن

خوشتر از کاخ برافراختن است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شعر به نوعی تأکید می‌کند که انسان باید در زندگی با دیگران و دنیا کنار بیاید و از فرصت‌ها به خوبی استفاده کند. اشاره می‌شود که البته در این مسیر باید به عقل و دوراندیشی پایبند بود و از رفتن به دنبال شکم‌پرستی و وسوسه‌ها اجتناب کرد. انسان باید از اشتباهات گذشته درس بگیرد و با شناختن خوبی‌ها و بدی‌ها، به درستی عمل کند. در نهایت، ساختن دل و عواطف و ارزش‌های درونی، مهم‌تر از ساختن بناهای ظاهری و مادی است.