نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۷۰ - قطعه پروین اعتصامی

پروین اعتصامی / مثنویات، تمثیلات و مقطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بی‌رنج، زین پیاله کسی می نمی‌خورد

بی‌دود، زین تنور به کس نان نمی‌دهند

تیمار کار خویش تو خود خور، که دیگران

هرگز برای جرم تو، تاوان نمی‌دهند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به این نکته اشاره دارد که هیچ کس بدون درد و زحمت به چیزی دست نمی‌یابد. شخصی برای به دست آوردن موفقیت یا خواسته‌هایش باید خود تلاش کند، زیرا دیگران برای اشتباهات یا ناکامی‌های او مسئولیتی ندارند و نمی‌توانند کمک کنند. به عبارت دیگر، باید برای رسیدن به نتیجه، خود فرد زحمت بکشد و دلسوزی از دیگران انتظار نداشته باشد.