شمارهٔ ۱۴ امیر پازواری
امیر پازواری / ده و بیشتر از ده‌بیتی‌ها
مِنْ مِهْرِ تِرِهْ دٰارْمِهْ دِلِ مییُونْ مَشْتْ
اَگِرْ چُویِ خِشْکْ بَوِّمْ، کِنٰارْ کَتْبُومْ دَشْتْ
اَمیرْ گِنِهْ: مِهْ مَسِّهْ چِشْ، آهُویِ دَشْتْ
تِمٰا دٰارْمِهْ مِهْ خٰاکِ سَرْ هٰا کِنی گَشْتْ
بِشْنُوسِمِّهْ تِنِهْ فِتْنِهْ بِهْ چینْ بَیِّهْ مَشْتْ
تَلْ بَیِّهْ مِرِهْ عَیْش‌وُ، نِشٰاطْ یِکْجٰا، گِشْتْ
یٰاسٰاقِیِهْ مِهْ شیشِهْ رِهْ هٰا کِرْدی مَشْتْ
یٰا قِصّٰابْ مِنِهْ خینْ رِهْ بَئیرِهْ بٰا تَشْتْ
تِهْ بٰالٰا بِهْ سُورْ مُونِّهْ کِهْ نُوکِنِهْ وَشْتْ
تَرْسِمِّهْ سُورینْ بٰالٰا، دَشْتْ لُو، وَرِ وَشْتْ
توشِهْ دِبِلٰارِهْ کُحْلْ جِهْ هٰا کِرْدی مَشْتْ
هِدٰائی وِنِهْ هِزٰارْ تیرْ، بِهْ مِهْ دِلْ گَشْتْ
کی گِرْدِ سُنْبُلْ گُومْ کِرْدْ بُو یٰاسَمِنْ دَشْتْ
اوُی دِچِشْ تِهْ وٰا بِهْ دِرْیُو بَیِّهْ مَشْتْ
سَرْ بَزِهْ کِرِهْ مِشْکینِهْ خٰالْ، دَسْتْ هُو دَشْتْ
یٰا دُونِسِّهْ هٰا کِرْدِهْ، مِهْ رُوزْ بَوِّهْ رِشْتْ
تٰا بَکِتْ یٰاسَمِنْ‌رِهْ رٰاهِ مِشْکِ پِشْتْ
تٰا سَرْ بَزوُ بٰاغِبُونْ، ازِگْهْ کِهْ نُو کِنِهْ وَشْتْ
وٰابَخِرْدْ بُو آهو، مِشْکِرِهْ نٰافْ کِنِهْ مشتْ
وٰاوَرِنْ بِهْ گیلُونْ کِهْ مَرْگی نَوِّهْ رَشْتْ
ایشِّلٰاوِنِهْ دَسْتْ بِهْ گیهُونْ بَوُّهْ مَشْتْ
تٰا سَرْ نَزِنِهْ غَمْ، بِهْ مِهْ دِلْ نَوّوِهْ مَشْتْ
زَنْگی بَدیمِهْ سِرْخِهْ گِلِ سَر هُودَشْتْ
دخٰال‌رِهْ نَدیمِهْ کِهْ بیحٰالْ کِنِنْ گَشْتْ
اوُنْ خُورْکِهْ ویهٰارْ، مَشْرِقْ دَرْآیِهْ بِهْ دَشْتْ
هَمُونْ خُورْ بِهْ تِهْ آب وُ تٰابْ کِهْ بَیِّهْ مَشْتْ
بِروُمِنْ وُ تُو می‌بَخِریمْ یِکی تَشْتْ
چِنُونْکِهْ فِرِشْتِهْ، بِهِشْتْ هٰا کِنِهْ گَشْتْ
تِهْ دیمْ خُورِهْ یٰاموُ نِگْهْ کِهْ نُو دَرْمُو دَشْتْ
یٰا جٰامِ بِلُورِهْ کِهْ عَقیقْ بَیِّهْ مَشْتْ؟
گیسُو مِشْکِهْ یٰا عَنْبَرِهْ، یٰا زری لَشْتْ
دِمٰارِ سییوُ خُو کِنِنْ سُوسَنِ دَشْتْ
تِهْ چیرهْ قَمِرْ مُونَّنِهْ، نُوَبّیِهْ مَشْتْ
خُوروُ خُو بِهْ تِهْ مِهْرِهْ‌وَرزی حَرُومْ گَشْتْ
تیرْ بَزوُ کَموُنْدٰاروُ، کَمِنْ مِشْکِ پِشْتْ
تِهْ پُشْت وُ پِنٰاهْ، یٰارَبْ چِهٰارْ بَووِّهْ هَشْتْ
مُونْگْ رِهْ دیمِهْ کِهْ دَکِتْ بییِهْ دیمِ دَشْتْ
دِ پَنْجْ وُ چِهٰارْ، لَیْلُ وُ نِهٰارْ، کِنِّهْ (کِنِنْ) گَشْتْ
لارِوَرِهْ رِهْ وِرْگْ بَئیتِهْ کِنٰارِ دَشْتْ
خینْ شییِهْ مِنِهْ دیدِهْ، هَرْ روُزی یکی تَشْتْ
بِلِنْدی ویهٰارْ، خُورْ دَرْ آمُوئهْ بِهْ دَشْتْ
ویهُو بَکِرْدِ کُوهْ وَرْفٰا، دِرْیُو بَیِّهْ مَشْتْ
یک (اَتّٰا) هَفْتِهْ، هِلٰالوُئهْ، کِهْ هُوشِنّی دَشْتْ
لارِوَرِهْ بٰا مٰارْ بِهْ صَحْرٰا کِنِّهْ گَشْتْ
قَولی کِهْ مِنْ وُ توُ گِرْدِمَی (بُومی) تیرِنْگِ
دَکْفیمْ بٰالْ بِهْ بٰالْ، سَبْزِهْ‌رِهْ هٰا کِنیمْ گَشْتْ
اَمیرْ گِنِهْ مِهْ مَوَنِگِ چِهٰارْدَهْ شُو مَشْتْ
اَمْسٰالْ بِهْ دَشْتْ دَرِمِّهْ، نَشوُمِّهْ بِهْ گَشْتْ
خُورْاییَمُوشییِهْ، تیرِهْ مٰاهَ بَیِّهْ مَشْتْ
هَرْگِزْ کَسْ نَدی وَرْفْ بَکِرْدْ آمِلِ دَشْتْ
شٰاهْ‌رِهْ وِینهْ کِهْ چٰاهْ‌رِهْ وَرْفْ هٰاکِنِهْ مَشْتْ
یٰا کِهْ بِهْ شِشْ مٰاهْ، دِنْیٰا بَوّوِهْ زَرِ تَشْتْ
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
من مهر تو را در دلم انباشته دارم / اگر که چون چوب خشک شوم و در کنار بیابان افتاده باشم امیر می‌گوید:ای خمارین چشم و‌ای آهوی دشتستان من! / تمنّا و آرزو دارم که بر خاک گورم گذر کنی شنیده‌ام که فتنه‌ی تو به چین پراکنده شد / عیش و نشاط از همه سوی و یک‌جا به من تلخ شد یا ساقی (ساقیه) شیشه‌ی عمر مرا انباشته است / یا قصّاب، خون مرا در تشت می‌ریزد بالای تو مانند سروی است که تازه رُسته باشد / می‌ترسم که سروبالایم، به کنار (لب) دشت رُخ نماید (نمو کند) تو دو بلای (دو چشم) خود را به سرمه انباشته‌ای / و دلم را آماج هزار تیر آن کردی. چه کسی دشت یاسمن را به گرداگرد سنبل، گُم کرده است؟ / اشک چشمانم، برای تو، دریا را پر کرده است. خال مشکین کوتاه‌شده نصیب چه کسی می‌شود؟ / یا دانسته این کار را کرد، تا روزگار من سیاه شود. تا راه یاسمن به پشت مشک افتاد (قرار گرفت) / باغبان شاخه‌ها را کوتاه کرد تا از نو نموّ کند (رخ نماید) اگر بوی تو به آهو خورده بود، ناف را از مشک می‌انباشت / باد آن را به گیلان می‌برد که در دست مرگ و میر نیفتد ان‌شاءاللّه (آرزومندم) دستش در جهان پر باشد / تا غم بر دلم سر نزند (نروید) و آن را نینبارد (انباشته نسازد) زنگی را دیدم که بر سر گل سرخ قرار گرفته / دو خال را ندیدم که با ناتوانی گشت و گذار کنند (بگردند) آن خورشید که در موسم بهار از سمت خاور می‌تابد / همان خورشید به آب و تاب و درخشندگی تو انباشته است بیا من و تو تشتی می‌بنوشیم / آن‌گونه که فرشته در بهشت سیر می‌کند (گذران می‌کند) روی تو مانند خورشید یا ماه است که تازه به دشت تابیده است / یا جام بلورین است که عقیق در آن پر شده است گیسو مشک، عنبر یا کمند زرین است؟ / دو مار سیاه در دشت سوسن می‌آرامند چهره‌ی تو به ماه می‌ماند که تازه پر (بدر) شده باشد / خور و خواب به انگیزه‌ی مهرورزی به تو، بر من حرام شده است کمان‌دار از پشت کمند مشکین به تیرم زد / یارب، پشت و پناه تو، هشت و چهار (دوازده امام) باد! ماه را می‌دیدم که بر روی گستره‌ی دشت گسترده بود / ماه شب چهارده (دو پنج و چهار)، شب و روز در گردش است. بره‌ی دشت لار را، گرگ در کنار دشت در ربود / هر روز یک تشت اشک خونین از دیده‌ام روان می‌شد در بهار بلند و رفیع، خورشید به دشت تابید / برف کوهستان فریاد برآورد و آب شد و دریا پر از آب شد مدت یک هفته است که آلاله، رنگ به شدت فرو ریخته است / و برّه‌ی آهوی لار با مادرش در دشت به سیر و چرا پرداخته است پیمانی است که من و تو مانند تذرو دشتِ لار، با هم شویم / و بال به بال هم نهاده، در سبزه‌زارها بگردیم امیر می‌گوید:ای ماه چهارده شبه و بدر منیر من! / امسال به دشت می‌مانم و به گشت و سیاحت (ییلاق) نمی‌روم خورشید می‌آمد و می‌رفت و تیر ماه تبری کامل شده بود / و هرگز کسی در دشت آمل، ندیده که برف ببارد شاه بایستی که چاه را از برف پر کند / یا که به مدت شش ماه، جهان چون تشت زرین شود.