نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶۲ - رافعی نیشابوری رحمة اللّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

وهُوَ امام الدّین ابوالقاسم. گویند عارفی فاضل بوده. شرح صغیرو شرح کبیر ازتصنیفات اوست. وفاتش در سنهٔ ۶۳۳ در قزوین واقع گردید. صاحب گزیده او را قزوینی داند و پدرش ابوسعید رافعی را از طایفهٔ اعراب خواند. باری از اوست. این ابیات از او نوشته شد:

در جامهٔ صوف بسته زنار، چه سود

در صومعه رفته دل به بازار، چه سود

رباعی

زآزار کسان راحت خود می‌طلبی یک راحت و صد هزار آزار چه سود

٭٭٭

رخت دلم هرچه بود، عشق به غارت ببرد

صبرنه‌راهی‌است خوار، عشق نه راهی است خرد

هرکه به میدان عشق گام نهد کام یافت

هرکه در ایوان صبر، پای نهد دست برد

بارِ جفاهای دوست کوه نداند کشید

حلقهٔ زلفین یار باد نیارد شمرد

وصل شد و هجر ماند، آه که در باغ عمر

خار به پیری رسید گل به جوانی بمرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

امام الدین ابوالقاسم، عارفی فاضل، متولد قزوین بود و در سال ۶۳۳ هجری قمری در این شهر درگذشت. آثار او شامل "شرح صغیر" و "شرح کبیر" است. او در اشعارش به موضوعات عشق و رنج‌های انسانی می‌پردازد. در یکی از رباعی‌هایش به نقد ظاهری‌گرایی در دین و جستجوی خوشبختی در میان آزارها می‌پردازد و در شعر دیگری، به تضاد عشق و صبر اشاره می‌کند و از سختی‌های عشق و گذر عمر می‌گوید. اشعارش تأملات عمیق و فلسفی درباره زندگی و عشق را بازتاب می‌دهند.