نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶۳ - رضی غزنوی قُدِّسَ سِرُّه العزیز رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

وهُوَ شیخ رضی الدّین علی لالاخلف الصدق شیخ سعید بن عبدالجلیل لالای غزنوی است و شیخ سعید مذکور عم زادهٔ جناب حکیم مشهور سنائی غزنوی است و شیخ علی لالا مرید حضرت شیخ نجم الدین کبری. گویند در پانزده سالگی شیخ نجم الدّین را به خواب دید و به طلب او سالها گردید. به خدمت صد شیخ، زیاده رسید. آخر جناب شیخ نجم الدّین را دریافت و به امر او به هندوستان رفته به خدمت شیخ ابورضای رتن، به قولی از حواریون حضرت عیسی و به قولی از اصحاب جناب ختمی مآب بوده و یکهزار و چهارده سال عمر نموده. تفصیل این اجمال در کتب این طایفه تصریح و تصحیح یافته است. غرض، شیخ از اعاظم مشایخ بود و از صد و شصت و چهار شیخ، خرقهٔ تبرک گرفته. آخرالامر در سنهٔ ۶۴۳ به حق پیوست. مدفنش در حوالی اصفهان و به گنبد لالا مشهور است. آن جناب گاهی خیال نظمی می‌فرموده‌اند. این دو رباعی از ایشان است:

عشق ارچه بسی خون جگرها دهدت

می‌خور چو صدف که هم گهرها دهدت

هرچند که بار عشق باری است عظیم

چون شاخ بکش یار، که برها دهدت

٭٭٭

هم جان به هزار دل گرفتار تواست

هم دل به هزار جان خریدار تو است

اندر طلبت نه خواب دارد نه قرار

هرکس که در آرزوی دیدار تواست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شیخ رضی‌الدین علی لالا، از مشایخ بزرگ و مرید شیخ نجم‌الدین کبری است. او در پانزده سالگی خواب شیخ نجم‌الدین را دیده و به دنبال او سال‌ها سفر کرده است. شیخ علی، پس از ملاقات با شیخ نجم‌الدین، به هندوستان رفته و به خدمت شیخ ابورضا رتن می‌رسد. او زندگی طولانی به عمر هزار و چهارده سال داشته و در سنه ۶۴۳ به حق پیوسته است. مدفن او در حوالی اصفهان و به گنبد لالا معروف است. از او دو رباعی معروف نیز به جا مانده که نشان‌دهنده عمق عشق و جستجوی معنوی اوست.