نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۸۱ - فیضی تربتی رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بخش 1

از سیاحان بوده و در زمان اکبرشاه درهندوستان توقف نموده. شیخ فیضی دکنی به استادی وی معترف بوده و به کمالات عقلی متصف است. از اشعار او نوشته می‌شود:

گر جانب مسجد گذرم ور طرف دیر

هر جا که روم میلِ دلم سویِ تو باشد

رباعی

بخش 7

زاهد تو زمستی منگر پستی ما

صرف ره نیستی شده هستیِ ما

مامست محبتیم و تو مستِ غرور

فرق است ز مستی تو تا مستیِ ما

بخش 8

مجنون به ره عشق ز سر کرده قدم رفت

دارم منِ دیوانه قدم بر قدمِ او

بخش 9

شمع را ز آتش پروانه خبر نیست که هست

آتشِ شمع دگر، آتشِ پروانه دگر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به زندگی و آثار یک شاعر و سیاح اشاره دارد که در زمان اکبرشاه در هند حضور داشته است. شیخ فیضی دکنی به استادی او اعتراف کرده و او را فردی با کمالات عقلی می‌شناسد. چند بیت از اشعار او نیز در متن آمده است که به مضامین عشق و محبت اشاره دارد. در یکی از اشعار، شاعر به میل دل خود در هر جا که می‌رود اشاره می‌کند و در دیگری زاهد را به پستی و فرق میان مستی خود و مستی زاهد توصیف می‌کند.