شمارهٔ ۱۲۷ رودکی
رودکی سمرقندی / قصاید و قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ای بر همه میران جهان یافته شاهی
میْ خور، که بد اندیش چنان شد که تو خواهی
میْ خواه، که بدخواه به کام دل تو گشت
وز بخت بد اندیش تو آورد تباهی
شد روزه و تسبیح و تراویح به یک جای
عید آمد و آمد می و معشوق و مَلاهی
چون ماه همی جُست شب عید همه خلق
من روی تو جُستم، که مرا شاهی و ماهی
مه گاه بر افزون بوَد و گاه به کاهش
دایم تو بر افزون بوی و هیچ نکاهی
میری به تو محکم شد و شاهی به تو خرم
بر خیره ندادند ترا میری و شاهی
خورشید روان باشی، چون از بر رخشی
دریای روان باشی، چون از بر گاهی
آنها که همه میل سوی ملک تو کردند
اینک بنهادند سر از تافته راهی
دام طمع از ماهی در آب فگندند
نه مرد به جای آمد و نه دام و نه ماهی
مهتر نشود، گرچه قوی گردد، کهتر
گاهی نشود، گرچه هنر دارد، چاهی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعری است که به موضوع لذت و سرمستی، به ویژه در ایام عید و شادی اشاره دارد. شاعر از خوانندگان میخواهد که از می و معشوق لذت ببرند و به افکار بدخواه و نگرانیها اهمیت ندهند. او زیبایی و ارزش شخصیتی که به رغم مشکلات و بدبینیها وجود دارد، مدنظر قرار میدهد و بر روی عشق و زیبایی تأکید میکند. در نهایت، به مفهوم تقدیر و سرنوشت و نابرابری که ممکن است در جامعه وجود داشته باشد، اشاره میکند.