رودکی سمرقندی
زاده ۲۴۴ – درگذشته ۳۲۹ هجری قمری، بنج
زندگی‌نامهٔ رودکی
ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی سمرقندی؛ زادهٔ اواسط قرن سوم هجری قمری (شاید ۲۴۴ قمری) از شاعران ایرانی دورهٔ سامانی در سدهٔ چهارم هجری قمری است. او استاد شاعران آغاز قرن چهار هجری قمری ایران است. رودکی به روایتی از کودکی نابینا بوده است و به روایتی بعدها کور شد. او در روستایی به‌نام بَنُج رودک در ناحیهٔ رودک (پنجکت در تاجیکستان امروزی) در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد. رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند. وی در دربار امیر نصر سامانی بسیار محبوب شد و ثروت بسیاری به دست آورد، با این حال در سالهای پایانی عمر مورد بی‌مهری امیران قرار گرفته بود. او در اواخر عمر به زادگاهش بنجرود بازگشت و در همانجا به سال ۳۲۹ هجری (۹۴۱ میلادی) درگذشت.
آثار رودکی
شعرهای رودکی
- پاره ۱۲ — بهشت آیین سرایی را بپرداخت
- پاره ۱۰ — تو از فرغول باید دور باشی
- پاره ۱۱ — به راه اندر همی شد شاهراهی
- پاره ۳ — با صد هزار مردم تنهایی
- پاره ۱ — ای بلبل خوش آوا، آوا ده
- پاره ۲ — جوانی گسست و چیره زبانی
- پاره ۵ — لقمه‌ای از زهر زده در دهن
- پاره ۴ — جامه پر صورت دهر، ای جوان
- پاره ۷ — فرخار بزرگ و نیک جاییست
- پاره ۸ — نه کفشگری که دوختستی
- پاره ۶ — بگرفت به چنگ چنگ و بنشست