غزل شمارهٔ ۱۱۸۳ مولانا
مولانا / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
اگر یئی دیر قارینداش یوخسا یاوز
اوزون یولدا سنه بو در قلاوز
چوبانی برک دوت قوردلار اوکوش‌دور
اشیت بندن قراگوزیم قراگوز
اگر ططسن اگر رومین وگر ترک
زبان بی‌زبانان را بیاموز
سر چوب تری آن گاه گرید
که یابد آن سوی دیگر تف و سوز
چو اسماعیل قربان شو در این عشق
که شب قربان شود پیوسته در روز
خمش آن شیر شیران نور معنیست
پنیری شد به حرف از حاجت یوز
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به دوری و عشق می‌پردازد و به تصویر کشیدن احساسات انسانی در مواجهه با عشق و فراق می‌پردازد. شاعر از زبان و تفاوت‌ها سخن می‌گوید و بر اهمیت فهم زبان‌های دیگر تأکید می‌کند. او به مفهوم قربانی شدن در عشق اشاره می‌کند و به نوعی این پروسه را به قربانی کردن اسماعیل در راه عشق تشبیه می‌کند. همچنین، در نهایت به نور و معنی واقعی اشاره دارد که از تجربیات عمیق ناشی می‌شود.