نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکایت شمارهٔ ۱۶ سعدی

سعدی شیرازی / باب دوم در اخلاق درویشان / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

یکی از جملهٔ صالحان به خواب دید پادشاهی را در بهشت و پارسایی در دوزخ.

پرسید که موجبِ درجاتِ این چیست و سبب دَرَکاتِ آن؟ که مردم به خلاف این معتقد بودند.

ندا آمد که این پادشه به ارادتِ درویشان به بهشت اندر است و این پارسا به تقرّبِ پادشاهان در دوزخ.

دَلْقت به چه کار آید و مِسْحیّ و مُرَقَّع

خود را ز عمل‌هایِ نکوهیده بری دار

حاجت به کلاهِ بَرَکی داشتنت نیست

درویش‌صفت باش و کلاهِ تَتَری دار

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، یکی از صالحان خواب می‌بیند که پادشاهی در بهشت و پارسایی در دوزخ است. او از علت وضعیت این افراد می‌پرسد و می‌فهمد که پادشاه به خاطر ارادت درویشان به بهشت رفته و پارسا به دلیل نزدیکی به پادشاهان دوزخی شده است. در نهایت، به اهمیت نیک‌کرداری و دوری از اعمال ناپسند تاکید می‌شود و بیان می‌شود که نیازی به ظواهر و کلاهی مخصوص نیست، بلکه باید به سیرت و درویش‌صفتی توجه کرد.