حکمت شمارهٔ ۱۰ سعدی
سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
بخش 1
هر آن سری که در سر داری با دوست در میان منه چه دانی که وقتی دشمن گردد و هر گزندی که توانی، به دشمن مرسان که باشد که وقتی دوست شود.
رازی که نهان خواهی، با کس در میان منه وگرچه دوست مخلص باشد که مر آن دوست را نیز دوستان مخلص باشد، همچنین مسلسل.
خامشی به که ضمیر دل خویش
با کسی گفتن و گفتن که مگوی
ای سلیم آب ز سرچشمه ببند
که چو پر شد نتوان بستن جوی
بخش 5
سخنی در نهان نباید گفت
که بر انجمن نشاید گفت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
سخن در پندهای این متن به ما میآموزد که هر چیزی را که در دل داریم نباید با دوستان و حتی دشمنان در میان بگذاریم. زیرا ممکن است روزی دوست به دشمن تبدیل شود و بلعکس. رازهایی که در دل نگهداریم بهتر از آن است که با کسی در میان بگذاریم، حتی اگر آن فرد به نظر دوست مخلص باشد. و در نهایت، بهتر است سکوت کنیم تا از زخم زبان و سوءتفاهمها در امان بمانیم. به عبارتی، نباید سخنانی را بگوییم که بعدها باعث پشیمانیمان شود.