نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکمت شمارهٔ ۱۱ سعدی

سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)

دشمنی ضعیف که در طاعت آید و دوستی نماید، مقصود وی جز آن نیست که دشمنی قوی گردد و گفته‌اند: بر دوستی دوستان اعتماد نیست تا به تملق دشمنان چه رسد و هر که دشمن کوچک را حقیر می‌دارد، بدان ماند که آتش اندک را مهمل می‌گذارد.

امروز بکش چو می‌توان کشت

کآتش چو بلند شد جهان سوخت

مگذار که زه کند کمان را

دشمن که به تیر می‌توان دوخت

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن بیانگر این است که دشمنی ضعیف که به نیکی رفتار می‌کند، در واقع نیتش ایجاد دشمنی قوی‌تری است. در آن اشاره شده که نمی‌توان به دوستی دوستان تکیه کرد، در حالی که تملق و چاپلوسی دشمنان وجود دارد. همچنین از این نکته یادآوری می‌شود که هر که به دشمن ضعیف بی‌توجهی کند، مانند کسی است که آتش کوچک را نادیده می‌گیرد، در حالی که آتش می‌تواند به سرعت بزرگ و خطرناک شود. در نهایت، پیام شاعرانه این است که باید پیش از آنکه خطر بزرگ شود، اقدام کرد و دشمن را شکست داد.