نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکمت شمارهٔ ۴۲ سعدی

سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

نه هر که به صورت نکوست سیرت زیبا در اوست. کار اندرون دارد نه پوست.

توان شناخت به یک روز در شمایل مرد

که تا کجاش رسیده‌ست پایگاه علوم

ولی ز باطنش ایمن مباش و غره مشو

که خبث نفس نگردد به سالها معلوم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر بیان می‌کند که زیبایی ظاهری نمی‌تواند نشانه‌ای از خوبی باطن و شخصیت واقعی فرد باشد. نمی‌توان تنها با یک نگاه یا در یک روز به عمق وجود کسی پی برد. ممکن است فردی از نظر ظاهری زیبا باشد، اما درونش پر از رذائل و ناپاکی‌ها باشد که سال‌ها طول می‌کشد تا آشکار شود. بنابراین نباید به ظواهر فریبنده اعتماد کرد و باید به درون انسان‌ها نیز توجه کرد.