حکمت شمارهٔ ۸۴ سعدی
سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ریشی درون جامه داشتم و شیخ از آن هر روز بپرسیدی که چون است و نپرسیدی کجاست. دانستم از آن احتراز می‌کند که ذکر همه عضوی روا نباشد و خردمندان گفته‌اند هر که سخن نسنجد، از جوابش برنجد.
تا نیک ندانی که سخن عین صواب است
باید که به گفتن دهن از هم نگشایی
گر راست سخن گویی و در بند بمانی
به زآن که دروغت دهد از بند رهایی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این بیت‌ها به مسأله‌ی مشکلات گفتار و سنجش سخن اشاره می‌کند. او از ریش خود صحبت می‌کند و به شیخ می‌گوید که در مورد آن سوال می‌کند اما از محل آن سوال نمی‌کند. شاعر نتیجه می‌گیرد که بهترین روش ارتباط، احتیاط در گفتار و سنجش سخن است. او به این نکته تأکید می‌کند که باید در گفتار دقت کرد؛ زیرا دروغ به انسان آزادی نمی‌دهد و بهتر است که در بیان حقیقت صادق باشیم، حتی اگر باعث محدودیت ما شود. در نهایت، او به مفهومی اشاره می‌کند که سخن باید با دقت انتخاب شود تا از سوءتفاهم جلوگیری شود.