شمارهٔ ۱۱۶ سعدی
سعدی شیرازی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
هر که بینی مراد و راحت خویش
از همه خلق بیشتر خواهد
و آن میسر شود به کوشش و رنج
که قضا بخشد و قدر خواهد
ای که می‌خواهی از نگارین کام
با نگارش بگوی اگر خواهد
دختر اندر شکم پسر نشود
گرچه بابا همی پسر خواهد
تیز در ریش کاروانسالار
گر بدان ده رود که خر خواهد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این اشعار می‌گوید که هر کس بخواهد به مراد و راحت خود برسد، باید بیشتر از دیگران تلاش کند و این ممکن نیست مگر با کوشش و تحمل رنج. او همچنین اشاره می‌کند که اگر کسی در پی رسیدن به خواست خود باشد، باید با صداقت و راست‌گویی اقدام کند. به علاوه، او به نکته‌ای اشاره می‌کند که یک دختر هیچ‌گاه در شکم پسر نمی‌آید، حتی اگر پدرش هم بخواهد. در پایان، به نیکی بر استفاده از تیزبینی در کارها تأکید می‌کند تا به اهداف خود دست پیدا کند.