غزل شمارهٔ ۲۱۲۷ صائب
صائب / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
شمع سر خاک شهدا لاله داغ است
صد پیرهن این سوخته دل به ز چراغ است
در دامن صحرای دل سوخته من
تا چشم کند کار، سیه خانه داغ است
هر کس من دلسوخته را دید، شود داغ
خاکستر پروانه من پای چراغ است
در دیده ما جوهریان خط یاقوت
جز مشق جنون هر چه بود پای کلاغ است
بلبل به نفس باز کند غنچه گل را
غافل که شکرخنده گل، رخنه باغ است
هر چند که باریک شود لفظ چو معنی
در خلوت اندیشه من موی دماغ است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به عواطف و احساسات عمیق شاعر درباره فراق و یاد شهدا اشاره دارد. شمع سر خاک شهدا نماد عشق و یاد آن‌هاست که همچون لاله‌ای داغ در دل شاعر می‌سوزد. سوختن دل شاعر و داغ دل را با تصاویر زیبای طبیعت و مرگ پروانه‌ها نسبت می‌دهد. شاعر ابراز می‌کند که عشق و غم او باعث می‌شود دیگران نیز به این احساسات دچار شوند. در نهایت، عمق معانی و تفکراتش را به گونه‌ای بیان می‌کند که حتی اگر واژه‌ها محدود شوند، اندیشه‌ها همچنان پرمغز و غنی هستند.