نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۲۴۰۹ صائب

صائب / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

بی‌علایق چون شود سالک به منزل می‌رسد

چون شود بی‌برگ نخل اینجا به حاصل می‌رسد

بردباری پیشه خود کن که در راه سلوک

هرکه سنگین‌تر بود بارش به منزل می‌رسد

دست رد ما را به درگاه قبول حق رساند

حق‌پرستان را مدد دایم ز باطل می‌رسد

بی‌قرار شوق در یک جا نمی‌گیرد قرار

اول سیرست چون سالک به منزل می‌رسد

رهنوردان را سبکباری بود باد مراد

کف به اندک سعیی از دریا به ساحل می‌رسد

من به چندین دستگاه از دست یک دل عاجزم

چون صنوبر با تهیدستی به صددل می‌رسد

گرچه حاصل نیست صائب تخم آتش‌دیده را

دانهٔ دل‌ها چو می‌سوزد به حاصل می‌رسد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به سفر روحی و سلوک اشاره دارد و به سالک (مسافر) توصیه می‌کند که باید از علایق دنیوی دل بکند تا به مقصد نهایی برسد. صبر و بردباری در این مسیر ضروری است، چرا که هر چه بار سنگین‌تری بر دوش باشد، سالک به منزل مقصود نزدیک‌تر خواهد بود. همچنین، اشتیاق و بی‌قراری در پی رسیدن به حقیقت وجود داشته و سالک نباید در یک مکان ثابت بماند. برای رسیدن به هدف، سبکباری و کم‌سعی نیز لازم است. در نهایت، حتی اگر انسانی در ظواهر زندگی به نظر ناکام برسد، دل‌های پرشور در پی حقایق عمیق می‌توانند به نتیجه برسند.