شمارهٔ ۵۶۰ صائب
صائب / متفرقات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
به فکر از عقده افلاک نتوان کرد سر بیرون
چرا در بیضه آرد مرغ زیرک بال و پر بیرون؟
چو ملک دلنشین نیستی ملکی نمی باشد
که از دلبستگی ز آنجا نمی آید خبر بیرون
ز فرش بوریا گردید خواب تلخ من شیرین
ز بندیخانه نی صاف می آید شکر بیرون
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مفهوم محدودیت و جدایی از دنیای بالاتر و زیبا اشاره دارد. شاعر میگوید که نمیتوان از مشکلات و نگرانیهای دنیای مادی فرار کرد و به عالم فراتر دست یافت. همچنین، نامطلوب بودن وضعیت آدمی و دلبستگیهایش باعث میشود که نتواند از واقعیات تلخ زندگی اش خبر خوشی بگیرد. در نهایت، اشاره به این دارد که حتی در شرایط سخت نیز میتوان به زیباییهایی دست پیدا کرد، مانند شکری که از بندگی خارج میشود.