بخش ۱۷۶ - باب الضاد الضنائن صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
ضنائن را اگر خواهی خصایص
ز اهل الله مخصوصند و خالص
جدا از خلق و هم با حق انیسند
کند ضنت بایشان بس نفسیند
خدا را نیست ضنت بر خلایق
کند بخل او بجای غیر لایق
حقیقت بخل او هم عین جوداست
نداد از گنجت از بهر تو سود است
دهد طفلی چه گوهر بر مویزی
ندارد زانکه بر گوهر تمیزی
پدر ضنت کند بر وی جواهر
که وقت حاجتش باشد ذخایر
تو آن بهتر که نشناسی ولی را
نه بینی با رمد شمس جلی را
ضنائن‌الغرض حق را خواصند
که از اعراض خلقیت خلاصند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره‌ی ویژگی‌های خاص اهل خدا و ارتباط آن‌ها با حق و حقیقت صحبت می‌کند. نویسنده بیان می‌کند که خداوند نسبت به بندگانش بخل نمی‌ورزد و بخل او خود نوعی بخشش و سخاوت است. در واقع، خداوند به بندگانش آنچه نیاز دارند را در وقت مناسب عطا می‌کند. همچنین، این شعر بر این نکته تأکید می‌کند که شناخت حقیقت و مقام خاص اهل خدا از طریق درک عمیق‌تر برای انسان ممکن است، چرا که برخی از ویژگی‌های آن‌ها از دیگران جداست و در اصل، با حق در ارتباطند.