بخش ۱۹۴ - التعرف صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
پس از تحقیق عارف کن توقف
یکی در حال ارباب تعرف
تعرف هم اگر نوبد ریائی
رساند مرد را شاید بجائی
تعرف گر که باشد ز اعتقادی
از او حاصل توان کردن مرادی
دگر باشد تعرفها باقسام
ز هر یک گویمت رمزی به الهام
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیتها، عارف به اهمیت شناخت و مفهوم واقعی "تعرف" اشاره میکند. او میگوید که اگر شناخت از روی نفاق و تزویر باشد، ممکن است فرد را به جایی نرساند. اما اگر شناخت از روی ایمان و اعتقاد باشد، میتواند به تحقق آرزوها و مرادها کمک کند. همچنین عارف به وجود انواع مختلفی از شناخت اشاره میکند و معتقد است که هر نوع از آن ویژگیهای خاص خود را دارد که باید از آنها با الهام آگاهی یافت.