نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۰۷ - عبدالله صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

بود عبدالله آنکو اندر او حق

تجلی کرده با هر اسم مطلق

از او اندر عبادالله اکرم

کسی نبود ز حیث رتبه اقدم

از آنرو مظهر این اسم جامع

پیمبر باشد از دانی بمواقع

بر او اطلاق این اسم امتیاز است

براقطاب دگر محض مجاز است

ز حیث تابعیت بهر اقطاب

روا اطلاق این اسم است دریاب

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این بیت‌ها به مقام والای پیامبر اسلام (ص) اشاره شده و بیان می‌شود که او مظهر اسم مطلق و جامع الهی است. هیچ کس از لحاظ رتبه و اهمیت به او نمی‌رسد و او بالاترین مرتبه را در بین عبادالله دارد. به همین ترتیب، اطلاق اسم جامع بر پیامبر نشان‌دهنده‌ی امتیاز اوست، حال آنکه سایر اقطاب تنها به‌طور مجازی می‌توانند از این اسم استفاده کنند. در نهایت هم، این متن تأکید می‌کند که اقطاب دیگر نیز می‌توانند به‌عنوان پیروان از این اسم استفاده کنند.