نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۳۷ - عبدالخبیر صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

دگر هم زاولیا عبدالخبیر است

که ز اشیاء آگه از لطف ضمیر است

ز هر چیزی حق او را مطلع کرد

حجاب از چشم قلبش مرتفع کرد

ز قبل و بعد هر شیئی خبر یافت

ز سر و جهر او علم و اثر یافت

خود این باشد دلیل از کشف اعیان

حقایق چون در اعیانست یکسان

در اعیان شد عیان شیئیت شیی

بود ثابت در آن عینیت وی

بر اعیان باشد اسماء را تعلق

مبین گشت در بحرالحقایق

بود عبدالخبیر آنکس که این اسم

شود زو جلوه‌گر در عالم جسم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره شخصیتی به نام عبدالخبیر است که از حقایق اشیاء آگاه است و به لطف درونش، رازها و حقایق را درک می‌کند. او از تمامی جوانب اشیاء مطلع است و حجاب‌های قلبش برداشته شده‌اند. این آگاهی به او اجازه می‌دهد که علم و اثرات اشیاء را به خوبی بشناسد. در اینجا، اشیاء در اعیان (موجودات) ثابت و عینی‌اند و عبدالخبیر نمایان‌گر اسم‌ها و حقایق در عالم مادی است. به طور کلی، شعر بر اهمیت درک حقیقت و آگاهی از اسرار وجود تأکید دارد.