بخش ۲۳۹ - عبدالعظیم صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بود عبدالعظیم آنکو ز رتبت
کند بر وی تجلی حق بعظمت
پس او آرد تذلل در ولایت
ادای حق عظمت را بغایت
بچشم خلق پس ذات قدیمش
ز عظم خویش بنماید عظیمش
نماید مرتفع ذکر و ثنایش
میان خلق از حسن ولایش
چو خالی شد ز خویش از فرط ذلت
رسد تو قیرش از سلطان عزت
بهر کس افتد از عظمت نگاهش
شود او در تذلل خاک راهش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این بیتها به عبدالعظیم اشاره میشود که با توجه به مقام بلندش، تجلی و عظمت حق بر او میتابد. او در برابر ولایت تواضع میکند و به این ترتیب، عظمت را به بهترین نحو ادا مینماید. وقتی که خلق به او مینگرند، عظمت واقعی او را درمییابند و در میان مردم به خاطر حسن و ولایش شناخته میشود. وقتی که او از خودخواهی خالی میشود و در حالت ذلت قرار میگیرد، به عزت و مقام حقیقی میرسد و دیگران نیز تحت تأثیر عظمت او به humility (تذلل) میافتند.