بخش ۲۵۵ - عبدالباعث صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تو عبدالباعث آنرا دان که احیا
نماید قلب او را حق تعالی
حیاتی از حقیقت با زیادی
دهد او را پس از موت ارادی
بود موت ارادی نزد دانا
ز نفس و وصف او و میل و اهوا
مصون چون شد بحق نفس از حوادث
کند حق مظهرش بر اسم باعث
حیات علم بعد از موت جهلش
رسد و از حق برانگیزند سهلش
کند تا منبعث نفس خلایق
پس از موت ارادی بر حقایق
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به مفهومی عمیق اشاره دارد که در آن از اهمیت روحانی و معنوی انسان سخن می‌گوید. در واقع، منظور این است که انسان با شناخت حقایق و دریافت حیات واقعی از خداوند، قلب خود را احیا می‌کند. این حیات، پس از مرگ ارادی که ناشی از رهایی از نفسانیات و خواسته‌های دنیوی است، به دست می‌آید. در این حالت، فرد به علم و آگاهی دست می‌یابد و به حقیقت وجود خود پی می‌برد. در نهایت، این فرآیند باعث می‌شود که انسان بتواند به حقایق عمیق‌تر بعد از مرگ ارادی‌اش نائل شود.