بخش ۲۶۵ - عبدالمعید صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
دگر از اولیا عبدالمعید است
که هر دوم بر حقش عودی جدیداست
کند حق آگه او از معادش
بعود خلق و خویش است اعتمادش
چو بیند بر حق اشیاء را اعادت
دهد دل را بسوی عود عادت
بر او روشن شود حال عواقب
که امر عاقبت را یافت واجب
بحسن حال خود کوشد ز اقبال
که بیند بوده نیکو اصل احوال
نبود آنجا بجز خیر و سعادت
کند کسب سعادت را زیادت
باذن حق نماید عود بروی
همان اذن است است کورا آید از پی
نباشد اذن حق بر کسب حالی
که معدوم است اصلش هم ضلالی
ز دریا آب در جوئی روان شد
بجو با تیرگیها تو امان شد
بدریا گر کنی برگشت از جو
نه بینی آب خود جز صاف و نیکو
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره مفهوم بازگشت به حقیقت و سعادت در زندگی است. شاعر به اهمیت درک و آگاهی از معاد و عاقبت امور اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که وقتی انسان به حقیقت اشیاء و عواقب کارهایش آگاه شود، دلش به سوی حقیقت و عادت‌های نیکو گرایش می‌یابد. همچنین، تاکید می‌کند که در نهایت تنها خیر و سعادت در عشق و ایمان به حق موجود است. اگر کسی از این مسیر منحرف شود، به حالتی ناپایدار و نادرست دچار می‌شود. شاعر به تشبیه آب روان در جوی اشاره می‌کند که اگر از دریا دور شود، دیگر نمی‌تواند به حالت اولیه خود برگردد و تنها در کیفیت خوب و روشن باقی خواهد ماند.