بخش ۲۸۶ - عبدالتواب صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
کنم از عبد توابت هم آگاه
رجوع اوست بر حق گاه و بیگاه
ز نفس خویش و کل ما سوی الحق
بحق عود و ایاب استش محقق
رسد تا خود ز تایید حقیقی
بعرفان و بتوحید حقیقی
بظاهر توبه از نفس و هوی کرد
بباطن تو به از غیر خدا کرد
بظاهر امر حق را کرد تعظیم
بباطن حکم او گشت تسلیم
بد انسانی که بر حقش ایابست
دهد عود آنکه را با حق حساب است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره مفهوم توبه و بازگشت به حقیقت است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که توبه کردن از خود و دیگران، تنها در ظواهر نیست و باید با باطن حقیقی همراه باشد. وقتی انسان به حق نزدیک می‌شود، باید از نفس خویش و هر آنچه غیر از خداست، فاصله بگیرد تا به توبه واقعی دست یابد. او همچنین به این نکته اشاره دارد که انسانی که در جستجوی حق است، باید به حقیقت و عرفان برسد و توبه‌اش از خود و تمایلات نفسانی، او را به تسلیم در برابر حکم خدا نزدیک‌تر می‌کند. به طور کلی، این متن بر اهمیت واقعی توبه و برقراری ارتباط عمیق با حقیقت تأکید دارد.