بخش ۴۴۸ - علامت النفس بالفساد صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
نشانی گویمت تا باز دانی
که نفست چون برد از ره نهانی
ببزمی مردمی ار دیدی خطا گفت
سؤالی را جوابی ناروا گفت
کمربندی بجد در انفعالش
فزائی تا توانی بر ملالش
تو می‌گفتی شفیقم بر خلایق
بطبعم صلح کل آمد موافق
چه شد کز عهد خود بیگانه گشتی
عدو بردت ز ره دیوانه گشتی
خود این بود از غرور و خشم و شهوت
نمود نفس و اظهار منیت
نپنداری که بحث علم و دین بود
ره عقلت زد آن کت در کمین بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، شخصی به شنونده‌ای یادآوری می‌کند که چگونه نفس و غرور می‌تواند انسان را از راه درست دور کند. او اشاره می‌کند که اگر در جمعی خطایی دیدی، باید با دلسوزی و سؤال پرسیدن به آن پاسخ دهی. همچنین، به اهمیت کنترل نفس و اجتناب از خشم و شهوت تاکید می‌شود. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که دور شدن از عهد و پیمان‌ها و ارتکاب اشتباهات، نتیجه غرور و نمایش منیت است و باید مراقب بود که تفکر علم و دین باعث گمراهی نشود.