بخش ۵۰ - التحقیق صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
ز حق باشد گرت در علم توفیق
یکی بشنو ز من معنای تحقیق
شهود حق بصورتهای اسماست
که اکونش اگر خوانی بود راست
بخلق از حق محقق نیست محجوب
بحق از خلق هم بروجه مرغوب
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
اشاره به این دارد که اگر در علم و دانش توفیق داشته باشی، باید معنای تحقیق را خوب درک کنی. حقیقت به صورت‌های مختلف اسما و نشانه‌ها تجلی می‌کند و اگر در این معانی دقت کنی، به حقیقت نزدیک‌تر خواهی شد. انسان‌ها به دلیل دنیوی از حقیقت محجوب هستند، اما از سوی حق به حقیقت دسترسی دارند و این موضوع برای آن‌ها جاذبه‌ای دارد.