بخش ۷۶ - الحریه صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بود حیرت آزادی ز اغیار
اگر چه نیست غیر اندرین دار
ولی غیریت این باشد که از دوست
دهی خاطر بآثاری که از اوست
جمال شاه نشناسی تو در سیر
بصورتها اسیری این بود غیر
ازین نقش و صور بگریز و حزباش
شبهها را بیکسو ریز و در باش
بود حریت عام آنکه آزاد
شوی از قید شهوت شاد و ناشاد
بود حریت خاص آنکه بالذات
تو مطلق گردی ازرق مرادات
شوی خود از اراده خود کماهی
فنا اندر ارادات الهی
کند حریت خاص الخواصت
زهر آثار و هر رسمی خلاصت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره آزادی و رهایی از محدودیتها و تعلقات دنیوی است. شاعر اشاره میکند که آزادی واقعی زمانی حاصل میشود که انسان از قید و بندهای غیر و شهوتها رهایی یابد. او بر این نکته تأکید میکند که باید از ظاهرها و نقشها عبور کرد و به عمق وجود و حقیقت زندگی پی برد. حریت عام به معنای آزادی از قید و بندهای دنیایی است، در حالی که حریت خاص به معنای رهایی از ارادههای شخصی و پیوستن به اراده الهی است. در نهایت، شاعر دعوت میکند تا از آثار و رسوم دنیوی فاصله بگیریم و به حقیقتی عمیقتر دست یابیم.