نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۳۰- آیات ۹۰ تا ۹۱ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۳- سوره آل عمران / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

إِنَّ اَلَّذِینَ کَفَرُوا بَعْدَ إِیمٰانِهِمْ ثُمَّ اِزْدٰادُوا کُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ أُولٰئِکَ هُمُ اَلضّٰالُّونَ (۹۰) إِنَّ اَلَّذِینَ کَفَرُوا وَ مٰاتُوا وَ هُمْ کُفّٰارٌ فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْ‌ءُ اَلْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ اِفْتَدیٰ بِهِ أُولٰئِکَ لَهُمْ عَذٰابٌ أَلِیمٌ وَ مٰا لَهُمْ مِنْ نٰاصِرِینَ (۹۱)

به درستی که آنان که کافر شدند پس از ایمانشان پس افزودند کفر را هرگز پذیرفته نشود توبه ایشان و آن گروه ایشانند ستمکاران (۹۰) بدرستی که آنان که کافر شدند و مردند ویشان بودند کافران پس هرگز پذیرفته نشود و از هیچیک از ایشان پر کردن زمین زر سرخ و هر چند خود را باز خرد بآن آنها مر ایشان‌راست عذابی دردناک و نیست مر آنها را هیچ یاری‌کنندگان (۹۱)

کُشت از انصار مردی یک نفر

گشت هارب، شد به مکه ره سپر

پس پشیمان شد ز فعل زشت بد

نامه ای بنوشت سوی قوم خود

تا بپرسند آن جماعت از رسول

توبۀ او هیچ می گردد قبول

گشت نازل کیف یهدی الله بر او

تا به تَابُوا بَعدِ ذَلِکَ وَأصلَحُوا

پس فرستادند آیت را بر او

شد مصدّق رفت و حالش شد نکو

تا تو دانی بهر تائب رحمت است

گر که برگشتت ز صدق نیّت است

باز فرماید هر آن کافر شود

بعد ایمان کفرش افزون تر شود

ور کند هم توبه نز صدق دل است

توبۀ او بر خدا بی حاصل است

توبۀ او کی شود هرگز قبول

گمرهانند این گروه بوالفضول

وآنکه کافر گشت و اندر کفر مرد

نیست زو مقبول و خیری هم نبُرد

خیر آن باشد که وقت ارتحال

با تو است ار شد قبول ذوالجلال

وآن ز کافر کی شود هرگز قبول

کو بری بود از خدا و از رسول

گر زمین را پر کند از سیم و زر

در فداء از بهر او ندهد ثمر

در قیامت بینی انفاقت همه

آتش است و احتراق و مظلمه

نیست زآن زرها به وقت زاریت

زور و فرّی تا نماید یاریت

وآنکه برد آن فدیه و ایثار تو

نیست خود یارش که باشد یار تو

ذرّه ای گر دل به مهر حق نهی

بِه که صد مخزن گهر یا زر دهی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این آیات به دو دسته از افراد اشاره شده است: کسانی که پس از ایمان آوردن کافر می‌شوند و کفر خود را افزایش می‌دهند، که توبه آن‌ها هرگز پذیرفته نخواهد شد و آن‌ها از هدایت دورند. همچنین اشاره شده که کسانی که با کفر می‌میرند، حتی اگر زمین را پر از طلا کنند تا از عذاب نجات یابند، فانی و بی‌اثر خواهد بود و عذاب دردناکی در انتظارشان است. داستانی نیز از یک مرد انصاری نقل شده که پس از ارتکاب گناه به مکه گریخت و سپس پشیمان شد و توبه‌ای نوشت. آیه‌ای نازل شد که نشان می‌داد توبه کسانی که پس از ایمان به کفر بازگشتند، پذیرفته نیست، مگر اینکه با صدق نیت انجام شود. بنابراین، در قیامت، هیچ عمل خیری از سوی کافران پذیرفته نخواهد شد و آن‌ها در آتش عذاب قرار می‌گیرند. در نهایت، اینکه حتی یک ذره عشق به خدا به مراتب بهتر از انفاق‌های بزرگ و بی‌فایده در راه کفر است.