نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۵۷- آیات ۱۹۳ تا ۱۹۹ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۳- سوره آل عمران / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

رَبَّنٰا إِنَّنٰا سَمِعْنٰا مُنٰادِیاً یُنٰادِی لِلْإِیمٰانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّکُمْ فَآمَنّٰا رَبَّنٰا فَاغْفِرْ لَنٰا ذُنُوبَنٰا وَ کَفِّرْ عَنّٰا سَیِّئٰاتِنٰا وَ تَوَفَّنٰا مَعَ اَلْأَبْرٰارِ (۱۹۳) رَبَّنٰا وَ آتِنٰا مٰا وَعَدْتَنٰا عَلیٰ رُسُلِکَ وَ لاٰ تُخْزِنٰا یَوْمَ اَلْقِیٰامَةِ إِنَّکَ لاٰ تُخْلِفُ اَلْمِیعٰادَ (۱۹۴) فَاسْتَجٰابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّی لاٰ أُضِیعُ عَمَلَ عٰامِلٍ مِنْکُمْ مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثیٰ بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِینَ هٰاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیٰارِهِمْ وَ أُوذُوا فِی سَبِیلِی وَ قٰاتَلُوا وَ قُتِلُوا لَأُکَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَیِّئٰاتِهِمْ وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنّٰاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا اَلْأَنْهٰارُ ثَوٰاباً مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ وَ اَللّٰهُ عِنْدَهُ حُسْنُ اَلثَّوٰابِ (۱۹۵) لاٰ یَغُرَّنَّکَ تَقَلُّبُ اَلَّذِینَ کَفَرُوا فِی اَلْبِلاٰدِ (۱۹۶) مَتٰاعٌ قَلِیلٌ ثُمَّ مَأْوٰاهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمِهٰادُ (۱۹۷) لٰکِنِ اَلَّذِینَ اِتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنّٰاتٌ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا اَلْأَنْهٰارُ خٰالِدِینَ فِیهٰا نُزُلاً مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ وَ مٰا عِنْدَ اَللّٰهِ خَیْرٌ لِلْأَبْرٰارِ (۱۹۸) وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ اَلْکِتٰابِ لَمَنْ یُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَ مٰا أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ وَ مٰا أُنْزِلَ إِلَیْهِمْ خٰاشِعِینَ لِلّٰهِ لاٰ یَشْتَرُونَ بِآیٰاتِ اَللّٰهِ ثَمَناً قَلِیلاً أُولٰئِکَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اَللّٰهَ سَرِیعُ اَلْحِسٰابِ (۱۹۹)

پروردگار ما بدرستی که ما شنیدیم نداکننده‌ای ندا می‌کرد از برای ایمان که بگروید بپروردگارتان پس گرویدیم پروردگار ما پس بیامرز برای ما گناهان ما را و بازپوشان از ما بدیهای ما را و بمیران ما را با نیکان (۱۹۳) پروردگار ما و بده ما را آنچه وعده داده‌ای ما را بر رسولانت و خوار مگردان ما را روز قیامت بدرستی که تو خلاف نمی‌کنی وعده را (۱۹۴) پس اجابت کرد مر ایشان را پروردگارشان که ضایع نمی‌کنم کارکارکننده‌ای را از شما از مردی یا زنی بعضیتان از بعضی است پس آنان که مهاجرت کردند و بیرون کرده شدند از دیارشان و رنجانیده شدند در راه من و کارزار کرده شدند و کشته شدند در می‌گذرانیم از ایشان بدیهای ایشان را و هر آینه در می‌آورمشان در بهشتهایی که می‌رود از زیرشان نهرها پاداشی از نزد خدا و خدا باشد نزدش خوبی ثواب (۱۹۵) نباید که فریب دهد ترا رفت و آمد آنان که کافر شدند در شهرها (۱۹۶) متاعیست اندک پس مسکن ایشان دوزخ است و بد بستریست (۱۹۷) لیکن آنان که پرهیز کردند از پروردگارشان مر ایشان‌راست بهشتهایی که می‌رود از زیرشان نهرها جاودانیان در آن ما حضری از نزد خدا و آنچه نزد خداست بهتر است برای نیکان (۱۹۸) و بدرستی که از اهل کتاب هر آینه کسی است که می‌گرود بخدا و آنچه فرستاده شد بشما و آنچه فرستاده شد بایشان خشوع‌کنندگان از برای خدا عوض نمی‌کنند بآیتهای خدا بهای اندک را آن گروه مر ایشان‌راست مزدشان نزد پروردگارشان بدرستی که خدا زود حسابست (۱۹۹)

از منادیِ تو ای پروردگار

ما شنیدیم این نداء، لیل و نهار

که به رب ای اهل ایمان بگروید

این نداء را از دل و جان بشنوید

آن منادی بود عقل و هوش ما

گفت او چون حلقه شد در گوش ما

پس به ایمان با رسولان آمدیم

ثابت اندر راه ایمان آمدیم

جرم ما را پس بیامرز از کرم

باز دار از سیّئات ما قلم

می بمیران با نکوکارانمان

یار کن در حشر با ابرارمان

آنچه بر ما وعده کردی از رسل

کن عطاء چون معطی ای بر جزء و کل

هم مده رسوایی اندر رستخیز

خلف میعاد از تو ناید در تمیز

پس اجابت کردشان پروردگار

کو فزاید در عطاء بر مزد کار

مزد عامل نیست ضایع نزد من

از شما بعضی ز بعض از مرد و زن

وآنکه هجرت کرد از دار و دیار

یافت ایذا در رَهم با کارزار

کُشته شد یا خورد زخمی در قتال

کرد یا امداد پیغمبر به مال

ما بپوشیم آنچه ز ایشان است زشت

هم درآریم از رضاشان بر بهشت

که بود جاری ز زیرش نهرها

این چنین پاداش یابند از خدا

هست پاداش نکو در نزد حق

که رساند بر عباد مستحق

تا که نفریبد کسی را ز اهل دین

ضرّ و نفع اهل کفر و اهل کین

مؤمنان گفتند با جوش و خروش

ما گرسنه کافران در عیش و نوش

زآنکه می رفتند کفار و یهود

در سفرها بهر بیع و بهر سود

آمد این آیت که سود کافران

کآورند از شهرها باشد زیان

تا مبادا کس خورد از آن فریب

سود مؤمن نیست جز صبر و شکیب

آن متاع دنیوی بس اندک است

حاصل عمر و حیات مشرک است

عاقبت آن نعمت و مال و منال

بهر ایشان نیست جز وزر و وبال

جایشان دنیا چو ز ایشان درگذشت

دوزخ آمد در زمان بازگشت

وآن بود بر کافران بِئسَ الْمِهاد

از پی پاداش کفران و فساد

وآنکه در تقواست حق منظورشان

کرده نی دنیای دون مغرورشان

بهر ایشان است جنّات برین

واندر آن جوهای شیر و انگبین

چیست دانی معنی شهد و لبن

علم و عرفان نزد عقل ممتحن

اندر آن باشند آنها جاودان

وز خدا بر خوان فضلش میهمان

بهر ابرار آنچه در نزد خداست

بهتر از ملک دو کون ا ندر جزاست

هم کسی می باشد از اهل کتاب

که به حق آورده ایمان در غیاب

کرده تصدیق او به انجیل از خدا

هم به قرآن کوست نازل بر شما

مر خدا را خاشعند اندر همم

می بنفروشند آیاتش به کم

همچنان که رشوه خواران از غرض

می کنند آن را به شیء کم عوض

آن گروه اجری است ایشان را به کار

در شماری زود از پرودگار

از نصاری مُرد مردی با حضور

کرد پیغمبر نمازش را ز دور

زآنکه بر وی داشت تصدیق آن خلیل

بر نبی داد این خبر را جبرئیل

بَددلان گفتند این بر نارواست

زآنکه او خارج ز دین مصطفاست

آمد این آیت که تا دانند خلق

رفته او بیرون ز دنیا پاک دلق

بوده مؤمن بر رسول و بر کتاب

کرد پیغمبر نمازش بر صواب

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن شامل دعایی است که مؤمنان از خداوند می‌خواهند که آن‌ها را ببخشاید و به بهشت وارد کند. آن‌ها از خدا درخواست می‌کنند که روز قیامت آن‌ها را خوار نسازد و به وعده‌هایش وفا کند. خداوند به آن‌ها پاسخ می‌دهد که هیچ عمل نیکوکاری را ضایع نخواهد کرد و به مؤمنانی که در راه او جد و جهد کردند و رنج کشیدند، پاداش‌های عظیم عطا خواهد کرد. متن همچنین به این نکته اشاره می‌کند که نباید به ظاهراً موفقیت‌های دنیوی کافران فریب خورد، زیرا سرانجام آن‌ها به عذاب دوزخ خواهد انجامید. در مقابل، پرهیزگاران به بهشت‌های جاودان وارد خواهند شد. کسانی از اهل کتاب که به خدا و پیامبرانش ایمان دارند و آیات او را به قیمت ناچیزی نمی‌فروشند، پاداش‌های بزرگی نزد خداوند خواهند داشت. این مؤمنان در برابر مشکلات استقامت می‌کنند و جزیی از وعده‌های خداوند خواهند بود.