نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۶ - و امّا بنعمه‌ ربک‌ فحدث صفی علیشاه

صفی علیشاه / دفتر دوم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

کن‌ حدیث‌ از نعمت‌ ما بر گروه

زآنچه‌ دادم بر تو ز اعزاز و شکوه

نعمت تام خداوند ولی‌

بر تو و خلق‌ است‌ در معنی‌ علی‌

در ره مهر علی‌ آن کو شتافت‌

نعمت‌ خاص مرا همچون تو یافت‌

تو از این‌ نعمت‌ که‌ داری ای فتی‌

هم‌ بده بر بندگانم‌ قسمتی‌

مهربانم‌ من‌ ز بس‌ بر بندگان

خواهم‌ این‌ نعمت‌ بر ایشان جاودان

هرکه‌ زین‌ نعمت‌ نگردد بهره ور

نیست‌ اندر جسم‌ او روح بشر

نعمت‌ ما بهر خاصان شد تمام

گرچه‌ زآن بی‌بهره مانَد جان عام

زین‌ نعم‌ جان بشر کامل‌ شود

جان حیوان گرچه‌ زآن غافل‌ بود

احمدا زین‌ نعمت‌ خاصم‌ به‌ خلق‌

بهره ده تا ما که‌ را بدهیم‌ حلق‌

گر چه‌ زین‌ اِنعام خاص بی‌نها

بر خلایق‌ هست‌ مِنّت‌ ها مرا

لیک‌ بر ما احمدا منّت‌ نهد

دست‌ بیعت‌ بر علی‌ هر کس‌ دهد

چیست‌ بیعت‌ جان به‌ حق‌ بفروختن‌

خویش‌ را در نار عشقم‌ سوختن‌

عشق‌ حیدر در حقیقت‌ عشق‌ ماست‌

عاشق‌ او عاشق‌ ذات‌ خداست‌

جان فروشی‌ بهر عشق‌ حیدری

سهل‌ باشد،حق‌ چو باشد مشتری

مشتری حق‌ّ است‌ تا بایع‌ که‌ شد

عشق‌ حیدر را به‌ جان تابع‌ که‌ شد

ترک جان را، عاشقی‌ فرزانه‌ کو

شمع‌ ما روشن‌ شود پروانه‌ کو

هرکه‌ شد پروانه‌ پیش‌ شمع‌ من‌

گشت‌ جانش‌ غرق بحر جمع‌ من‌

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بیان نعمت‌های خداوند و عظمت حضرت علی (ع) می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که این نعمت‌ها نه‌تنها برای خود حضرت علی (ع) بلکه برای تمام مخلوقات است و هر کس که از این نعمت‌ها بهره‌مند نشود، روح بشری ندارد. نعمت‌های الهی برای خاصان کامل است، اما عموم مردم نیز می‌توانند از برکات آن بهره‌مند شوند. همچنین شاعر عشق و ارادت به حضرت علی (ع) را به عنوان راهی برای نزدیکی به خداوند می‌داند و تأکید می‌کند که عشق واقعی به علی (ع) عشق به ذات خداست. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که عشق به علی (ع) باید به نوعی منجر به فداکاری و از خودگذشتگی شود.