نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۳ صغیر اصفهانی

صغیر اصفهانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

دور کن یکدم ز خود جهل هوی اندیش را

چشم خودبین باز کن بنگر خدای خویش را

چند روزی هم مسلمان شو ببر فرمان حق

چند فرمان می‌بری این نفس کافر کیش را

چند بهر مال دنیا می‌دهی عقبی به باد

قسمتت اینست قانع باش کم یا بیش را

هیچ سلطان بیشتر از یک کفن همره نبرد

وان کفن هم در دم رفتن بود درویش را

از برای لقمه نان دشنام بر سائل مگوی

نه بده آن نوش را و نه بزن این نیش را

عاقبتها را خدا فرموده فانظر کیف کان

پس تو عبرت گیر زین پس مردمان پیش را

ای صغیر افعال خود را پیش عاقل خود بسنج

کاین بود فن مردمان مصلحت اندیش را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر دعوت به خودآگاهی و دوری از جهل و خودخواهی است. شاعر از فرد می‌خواهد که به جای غرق شدن در مسائل دنیوی، به خدای خویش نگاهی کند و در زندگی‌اش به احکام الهی پایبند باشد. او به نکته‌ای اشاره می‌کند که انسان‌ها فقط با یک کفن از دنیا می‌روند و این دنیا زودگذر است. همچنین به نیکو بودن رفتار و کلام اشاره می‌کند و توصیه می‌کند که از حریفان و دیگران بدگویی نکنیم. در نهایت، شاعر توصیه می‌کند که انسان‌ها باید از رفتارها و سرنوشت دیگران عبرت بگیرند و در اعمال خود تأمل کنند.