شمارهٔ ۴ - ستایش صغیر اصفهانی
صغیر اصفهانی / مثنویات / وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
سعی بزرگان و مهان یاد باد
روح سلاطین جهان شاد باد
فخر بشر حیدر دلدل سوار
گفت چنین در کلمات قصار
کانکه جسور است بسلطان عهد
خویش رساند به هلاکت ز جهد
بنده شهان را همه مدحت گرم
بر همه از شوق ثنا گسترم
پادشهان راست ستایش روا
زانکه گزیند بجهانشان خدا
شوکتشان بخشد و فر و شکوه
سازدشان سرور چندین گروه
هیبتی از خویش بدیشان دهد
نظم جهان در کف ایشان نهد
قوم چو شایستهٔ رحمت شوند
یا که سزاوار بزحمت شوند
لطف و غضب راز دل پادشاه
شامل آن قوم نماید اله
هست دل پادشه کامکار
بارگه سلطنت کردگار
آنچه از او بر تو رسد از خداست
مر عمل نیک و بدت را جزاست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به ستایش قدرت و مقام پادشاهان و بازتاب تلاش‌های بزرگمردان می‌پردازد. نویسنده با یادآوری اهمیت سلطنت و نقش سلاطین در حفظ نظم و سربلندی جامعه، به نوعی بر معانی عمیق رهبری و تقدیر خداوند از پادشاهان تأکید می‌کند. او معتقد است که رفتار و کردار مردم تحت تأثیر لطف و غضب پادشاهان قرار می‌گیرد و در نهایت، اعمال نیک و بد هر فرد به خدا نسبت داده می‌شود. این متن در قالب شعر و نثر، به ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی نیز اشاره دارد و نشان می‌دهد که پادشاهان مسئولیت بزرگی در زندگی مردم دارند.