شمارهٔ ۶ - چشمه آب حیات صغیر اصفهانی
صغیر اصفهانی / مثنویات / وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
علم بود چشمهٔ آب حیات
علم بود معنی راه نجات
علم و کمال و هنر آموختن
به بود از سیم و زر اندوختن
چون بودت گنج نهانش کنی
چون بودت علم عیانش کنی
آن سبب وحشت و آفات تست
وین همگی فخر و مباهات تست
علم به قیمت ز گهر بیشتر
قدر معلم ز پدر بیشتر
زانکه پدر روح تو را از سماک
آرد و آلوده نماید بخاک
لیک معلم دهدش بال و پر
تا که نماید سوی گردون سفر
ذلت و بیچارگی و سوء حال
سختی و بدبختی و رنج و ملال
اینهمه دان از عدم علم و بس
نیست روا غفلت از آن یکنفس
علم کلیدی است صغیرا کز آن
باز شود قفل مهم جهان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به اهمیت و ارزش علم اشاره دارد و آن را به عنوان چشمه زندگی و راه نجات معرفی می‌کند. شاعر بیان می‌کند که آموختن علم و هنر از جمع‌آوری ثروت شایسته‌تر است. علم گنجی است نهان که باید آن را آشکار کرد، و در واقع علم باعث افتخار و پیشرفت انسان می‌شود. همچنین، معلم به عنوان یک راهنما و بال و پر برای یادگیری معرفی می‌شود و اهمیت او از پدر نیز بیشتر است، زیرا پدر اجازه زندگی می‌دهد اما معلم مسیر رشد و ترقی را می‌نمایاند. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که عدم علم باعث مشکلات و رنج‌های زندگی است و علم کلید حل مسائل اساسی جهان است.