شمارهٔ ۳۹ - در ذم مردم بلخ سنایی
سنایی غزنوی / قصاید و قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
از بس غر و غر زن که به بلخند ادیبانش
می باز ندانند مذکر ز مونث
بلخی که کند از گه خردی پسران را
برکان دهی و دف زنی و ذلت لت حث
زان قبه لقب گشت مر او را که نیابی
در قبه به جز مسخره و رند و مخنث
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شعر به انتقاد از ادیبان و فرهنگ بلخ می‌پردازد و نشان می‌دهد که این افراد به جای دانش و شعور، به بی‌معنایی و مسخرگی مشغول‌اند. بلخی‌ها که به تربیت پسران می‌پردازند، در واقع تحت تأثیر غر زدن‌های زنان قرار گرفته‌اند و نمی‌توانند تفاوت‌های اساسی را درک کنند. در نهایت، این قبیله فرهنگی به جایی رسیده که در آن به جز شوخی و رفتارهای زنانه و غیرجدی چیزی نمی‌توان یافت.