نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۶ - فی رؤیا الأثواب و الأوانی سنایی

سنایی غزنوی / الباب الاوّل: در توحید باری تعالی / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

جامهٔ کهنه رنج و اندوه است

جامهٔ نو ز دولت انبوه است

بهترین جامه‌ای بود هنگفت

مر مرا اوستاد چونین گفت

مر زنان راست جامهٔ رنگین

اصل شادی و راحت و تزیین

جامهٔ سرخ مایهٔ شادیست

سال و مه بخت از او به آزادیست

جامهٔ هیبت است رنگ سیاه

ور بود زرد درد و محنت و آه

جامه‌های کبود اندوهست

رنج بر دل فزونتر از کوهست

طیلسان و ردا کمال بُوَد

کیسه و صره اصل مال بُوَد

نردبان اصل و مایهٔ سفرست

لیک زان مرد را همه خطرست

آسیا مردم امین باشد

آنکه در خانه به گزین باشد

دام باشد به خواب بستن کار

آینه زن بُوَد نکو هُش دار

بستگی آیدت ز قفل پدید

چون گشایش که آیدت ز کلید

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی معانی و نمادهای مختلف لباس‌ها و رنگ‌ها می‌پردازد. جامه کهنه نماد رنج و اندوه است، در حالی که جامه نو نمایانگر خوشبختی و وفور نعمت است. لباس‌های رنگین زنان بیانگر شادی و زینت‌اند. جامه سرخ خوشی و آزادی را به همراه دارد، اما جامه‌های سیاه و زرد علامت درد و محنت هستند. همچنین لباس‌هایی همچون طیلسان و ردا نشانه کامل بودن و کیسه و صره نماد دارایی‌اند. نردبان به عنوان مایه سفر یاد می‌شود که با خطراتی نیز همراه است. در نهایت، این متن به اهمیت انتخاب درست و اجتناب از وابستگی‌های بی‌مورد اشاره دارد و به تأکید بر ارزش خودآگاهی و محتاط بودن در روابط و تصمیمات زندگی می‌پردازد.