نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۵۱ - در صفت بروج دوازده‌گانه سنایی

سنایی غزنوی / الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

حمل و ثور و پیکر جوزا

سرطان و اسد دلیل بقا

خوشهٔ خاک و کفّهٔ میزان

عقرب مائی و زنار کمان

جدی خاکی و دلو و حوت بهم

از هوا و ز آب داده رقم

برّه و شیر ناریست و کمان

گاو و خوشه و بز ز خاک گران

باز دو پیکر و ترازو و دول

از هوا یافت بهره بیش ممول

هست خرچنگ و گزدم و ماهی

که بر آبستشان شهنشاهی

حمل و عقربست از این تاریخ

که شدستند خانهٔ مریخ

ثور و میزان ز زهره دارد بهر

زهره چون شاه و ثور و میزان شهر

پس از این هست خوشه و جوزا

کز عطارد گرفته‌اند بها

سرطان خانهٔ قمر گویند

شمس را جز اسد کجا جویند

قوس و حوتست خانهٔ هرمزد

جدی و دلو از زحل بجوید مزد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره شکل‌گیری و ویژگی‌های دوازده برج آسمانی (طالع‌بینی) و ارتباط آن‌ها با سیارات مختلف است. هر برج به یکی از سیارات نسبت داده شده و ویژگی‌هایی مانند زمین، آب یا آتش بودن را دارد. حمل و ثور و غیره به ترتیب نمایانگر نشانه‌های مختلف زودیاک هستند و هر کدام در جایی خاص از آسمان متعلق به سیاره‌ای خاص هستند. در نهایت، متن به نقش سیارات در ایجاد ویژگی‌های شخصیتی و سرنوشت انسان‌ها اشاره دارد.