بخش ۵۴ - فصل فی التسلیم سنایی
سنایی غزنوی / طریق التحقیق / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
لطف او هر که را دلالت داد
آخرش هدیهٔ هدایت داد
قهرش آن را که بد مقالت کرد
هدف پاسخ ضلالت کرد
زشتی و خوبی وکم و بیشی
رنج و راحت، غنا و درویشی
کردهٔ اوست جمله نیک بدان
«یفعل الله مایشا» برخوان
بد و نیک تو در عمل بسته ست
نقش آن جمله در ازل بستهست
هر چه امروز پیش میآید
همه برجای خویش میآید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان لطف و قهر خداوند میپردازد. خداوند به کسانی که هدایت میشوند، نعمت هدایت را عطا میکند و در مقابل، کسانی که به بدی عمل میکنند، مورد قهر قرار میگیرند. همه خوبیها و بدیها، رنجها و راحتیها، و غنا و فقر، به خواست خداوند به وقوع میپیوندند. در نهایت، کارها و نتایج همه چیز از قبل تعیین شدهاند و هر آنچه امروز اتفاق میافتد، در جای خود قرار دارد.