بخش ۶۵ - اولئک کالانعام بل هم اضل واُولئک هم الغافلون سنایی
سنایی غزنوی / طریق التحقیق / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
رنگ و بویی که در جان بینی
گر همه سود وگر زیان بینی
صلح با عدل و جنگ باستماست
با بدی نیک و با نشاط غم است
رهروان را ازآن چه نفع وچه ضر
گر همه خیر باشد ار همه شر،
عالم دیگر است عالمشان
نیست فرقی زمور تا جمشان
در جهان جز به دیدهٔ عبرت
ننگرند اینت غایت همّت
خاطر از هیچ کس نرنجدشان
هر دو عالم جوی نسنجد شان
هر که او لذت جهان جوید
روز و شب در پی جهان پوید
زوگریزان جهان و او پویان
همچو دیوانگان جهان جویان
نتواند بدان جهان پیوست
زین جهان باد دارد اندر دست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی مفهوم زندگی و ارزشهای واقعی میپردازد. شاعر به تضاد میان سود و زیان اشاره میکند و بیان میکند که در زندگی، صلح و عدالت مطلوب است، در حالی که جنگ و ظلم ناپسندند. او تأکید میکند که انسانها باید از دید عبرت به جهان نگاه کنند و آنچه را که برایشان مفید نیست، دوری جویند؛ زیرا جستجوی لذتهای دنیوی تنها به پریشانی میانجامد. در نهایت، شاعر به این نکته میپردازد که باید از دنیا و ظواهرش دوری کرد و به سراغ لذتهای حقیقی رفت.