بخش ۸ - مدح سید کائنات و خاتم المرسلین سنایی
سنایی غزنوی / طریق التحقیق / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
سید کائنات شمع رسل
مفخر و پیشوای جمع رسل
شاهد حضرت ربوبیت
خازن گنج سر هویت
ساکن خانقاه «اَوْ اَد‌ْنی»
سالک شاهراه «اَرْسَلْنا»
عنصرش محض زبدهٔ فطرت
مدحتش نقش تختهٔ فکرت
هست «وَ الَّیْل» شرح گیسویش
«وَ الضُّحَی» وصف روی نیکویش
هست تن عصمت و سکون و فرح
خلعت صدر او اَ لَمْ نَشْرَح‌ْ
دولتش پنج نوبه زد بر خاک
چار بالش نهاد بر افلاک
صدف در معرفت دل او
سقف عرش مجید منزل او
سید کل نسل آدم اوست
سبب رحمت دو عالم اوست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف مقام و ویژگی‌های سید کائنات، که به عنوان پیشوای پیامبران و مظهر الهیت شناخته می‌شود، می‌پردازد. او را شاهد و خازن گنج‌های معرفت می‌داند و به عنوان سالک در مسیر الهی معرفی می‌کند. ویژگی‌های او شامل عصمت، سکون و خوشحالی است و دولت او بر روی زمین و آسمان تسلط دارد. او منبع رحمت برای جهانیان و همه نسل‌های بشر به حساب می‌آید.