نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۵ - در نشر شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری / کنز الحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

دلیل است ای اخی بر حشر و نشرت

چنان کت نشر باشد هست حشرت

چه می‌کاری ببین از خیر و از شر

همان خواهی درودن روز محشر

بدان گر پاکی است امروز کارت

یقین با او بود فردا شمارت

بدین صورت که اینجا مرده باشی

بدان خیزی گر اینجا برده باشی

در این معنی تفاوت نیست یک جو

کسی گوید تفاوت هست مشنو

ز خیر و شر ببین تا چیست کردت

که جز گردت نخواهد گشت کردت

یقین می‌دان چو کشتی کرده باشی

همان چیزی به دست آورده باشی

نگه دارند آن‌ها را تمامت

همان آرند پیشت در قیامت

در آن منزل یقین می‌دان ضرورت

نبندد جز عمل‌های تو صورت

اگر نیکوست آن صورت بهشت است

وگر نه دوزخی باشد که زشت است

چو دستت می‌دهد امروز کشتی

بکن کز وی به فردا در بهشتی

مجو افزون از آن فردا مزیدی

که نبود ای اخی هر روز عیدی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بیان اهمیت اعمال و رفتار انسان در زندگی و تأثیر آن‌ها در روز قیامت می‌پردازد. شاعر تأکید می‌کند که آنچه امروز انجام می‌دهی، در آینده به سرنوشتت شکل می‌دهد. اگر کارهای نیکویی انجام دهی، در آخرت به بهشت خواهی رفت، و اگر کارهای بد داشته باشی، به جهنم دچار می‌شوی. نتیجه‌گیری این است که انسان باید به اعمال خود توجه کند و از خوبی‌ها بهره‌برداری کند، چرا که روز محشر، فقط عمل‌ها و رفتارهای او مورد بررسی قرار می‌گیرد و دیگر چیزی جز اعمال او به او نخواهد رسید.