نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲ - عین الیقین شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری / فصل اول / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

بهر تأکید آیت قرآن

بشنو از عقل واضح برهان

هیچ ممکن به خویش هست نشد

شیب و بالا، بلند و پست نشد

دور باطل، تسلسل است محال

اوست پس مبدء و بدوست مال

زانکه بر بود ذات خود موقوف

نشود کس چو وصف بر موصوف

نرسد جملۀ دوم به نخست

هر دو گردند منتهی به درست

ممکنیّت ز ممکنی منفک

نشود بی خلاف و شبهه و شک

هرگز او واجب الوجود نشد

منبع فضل و فیض و جود نشد

واجب آنگه نمی​شود ممکن

گردش ذات کی بود ممکن

زانکه قلب حقایق است محال

حاش للّه ز ایزد متعال

خود گرفتم که می​بگشت صفات

منقلب کی شود حقیقت ذات

صفت ذات هم نمی​گردد

هیچ هستی عدم نمی​گردد

صفت او چو اوست پاینده

هم نمود است و هم نماینده

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن به بررسی مفهوم وجود و عدم در فلسفه اسلامی و قرآن پرداخته می‌شود. نویسنده تأکید می‌کند که هیچ چیزی نمی‌تواند به خودی خود به وجود آید و وجود و عدم از یکدیگر تفکیک‌پذیرند. همچنین بیان می‌شود که واجب الوجود (خدا) نمی‌تواند ممکن باشد و ذات حقایق تغییر ناپذیر است. صفات خداوند نیز به دگرگونی نمی‌گرایند و همواره ثابت و پایدار هستند. نهایتاً، متن به اهمیت شناخت صحیح از خداوند و عدم پذیرش تناقضات در این زمینه اشاره می‌کند.