قصیدهٔ شمارهٔ ۲۲ شاه نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی / قصاید / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)
گفتیم خدای هر دو عالم
گفتیم محمد و علی هم
گفتیم نبوت و ولایت
در ظاهر و باطنند باهم
آن بر همه انبیاست سید
وین بر همه اولیاست مَقدم
آن صورت اسم اعظم حق
وین معنی خاص اسم اعظم
واو ار طلبی طلب کن از نون
وز واو الف بجوی فافهم
در اول و آخرش نظر کن
تا دریابی تو سر خاتم
چشمی که نه روشنست از وی
آن دیده مباد خالی از نم
شهباز علی است نیک دریاب
هم دانهٔ روح و دام آدم
بی مهر محمد و علی کس
یک لحظه ز غم مباد خرم
باشد علم علی به دستم
زان هست ولایتم مسلم
در جام جهان نمای عینش
عینی است که آن به عین بینم
بر یرلغ ما نشان آل است
ما دل شادیم و خصم در غم
او ساقی حوض کوثر و ما
نوشیم زلال او دمادم
بی حضرت او بهشت باقی
جامی باشد ولیک بی جم
بیچارهٔ رزم اوست رُستم
خوانندهٔ بزم اوست حاتم
دستش به اشارت سر تیغ
افکنده ز دوش دست ارقم
کم باد محب آل مروان
هر چند کمند کمتر از کم
رو تابع آل مصطفی باش
نی تابع شمر و ابن ملجم
مائیم ز عزتش معزز
مائیم به دولتش مکرم
بر عرش زدیم سنجش خویش
بر بسته ز زلف خویش پرچم
ای نور دو چشم نعمت الله
وی مرد موالی معظم
در دیدهٔ ما تو را مقام است
بنشین جاوید خیر مقدم
در عین علی نگاه می کن
می بین تو عیان جمله عالم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به ستایش و تعظیم خداوند و دو شخصیت بزرگ اسلامی، محمد و علی (علیهالسلام) پرداخته است. شاعر به ارتباط عمیق بین نبوت و ولایت اشاره میکند و بیان میدارد که علی (ع) پیشوای اولیاء و محمد (ص) سید انبیاست. او مفهوم اسم اعظم را مطرح کرده و به اهمیت توجه به این دو شخصیت در دو جهان آشکار و پنهان اشاره دارد. شاعر همچنین به عشق و ارادت به اهل بیت (علیهمالسلام) تأکید کرده و بر لزوم پیروی از آنان به جای کسانی چون شمر و ابن ملجم تأکید میکند. او با بهکارگیری تصاویری از شیرینی زندگی و احترام به ساحت مقدس اهل بیت، بر پیوند عمیق و معنوی انسان با این بزرگواران تأکید میکند. در پایان، او از نور و نعمت اهل بیت یاد میکند و مقام آنان را ارج مینهد.