شمارهٔ ۱۱۲ - در مدح وزیر سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قصاید / وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)
صاحب عادل وزیر شاه معظم
صدر خجسته پی عزیز مکرم
سرور عالم که هست از نیت نیک
عالمیانرا بشفقت پدر و عم
خرم و خوش باش کز قبل اوست
پیش ممالک مرفه و خوش و خرم
تا سوی در غم نشاط کرد و خرامید
شد در غم بسته بر نواحی در غم
در غم چون بادیه شده ز غم آب
گشت چو دریا پر آب و رفت همه غم
تا که بدر غم نیامد او بتماشا
در غمیانرا جز آب دیده نشدنم
هست کنون بیم آن کز آب فراوان
در غم پنهان شو چو یونان در یم
بر همه عالم موفق است بتیمار
شفقت او پرورنده همه عالم
آدمئی نیست گر عنایت او نیست
آدمیانرا مگر وصی شد از آدم
خلق گریزنده و رمیده و طان
باز بعدل وی آمدند فراهم
نام عمر زنده کرد و داد بگسترد
نام ستم کرد از نهاد جهان کم
سرور هر محفل است و صاحب عادل
چون سر هر سال هست ماه محرم
دهر بجز بر رضای او نکند کار
بخت بجز بر مراد او نزند دم
تا نبود خط و کلک کار گشایش
شغل همه عالم است مشکل و مبهم
مصلحت شاه و لشکری و رعیت
بر قلم او مفوض است و مسلم
در خور انگشت اوست خاتم دولت
عیش ابد نقش بر نگینه خاتم
تا حرم کعبه معظم را هست
حرمت بر آستانهای مقدم
باد بحرمت سرای دولت عالیش
چون حرم کعبه شریف معظم
دولت او باد تا قیامت عالی
حکم روانش همیشه نافذ و محکم
تا که جهانست او همی . . . باد
نافذ فرمان و فخر دوده آدم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف و تحسین وزیر عادل و صاحبنفوذ یک پادشاه میپردازد. نویسنده با اشاره به نیت نیک وزیر و تأثیر مثبت او بر مردم، به شادابی و رفاه آنها اشاره میکند. همچنین بر اهمیت توجه وزیر به امور کشور و مردم تأکید میشود و به نقش او در کاهش ظلم و برقراری عدالت اشاره میکند. در ادامه، شاعر از سرور و صلاحیت وزیر در ادارهی امور و تصمیمگیریهای مربوط به رعیت و لشکر سخن میگوید و بر پایداری و قدرت حکم او تأکید میکند. در نهایت، او دولت وزیر را تا قیامت عالی و نافذ میداند و برای او آرزوی موفقیت میکند.