نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۴۳ - در مدح شجاع الدین سوزنی سمرقندی

سوزنی سمرقندی / قصاید / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

علی است روز مصاف و نبرد و کوشش و کین

سر سپه‌شکنان بوعلی شجاع الدین

بهاء دولت عالی مبارز الحضرت

پناه حضرت سلطان ملک روی زمین

مبارزی که مر او را به روز بار و مصاف

هر آنکه دید ببیند به چشم روشن‌بین

هزار حاتم طایی نشسته در یک تخت

هزار رستم دستان سام در یک زین

به چشم او ننماید به حرب جز بازی

نبرد و کوشش و پیکار رستم و رویین

ز نانگور اگر روی سوی چین آرد

ز سهم ان فزع اندر فتد به لشکر چین

ز بیم ضربت صمصام آبدار ورا

رخ مخالف شه چون زره شود پرچین

ز بس شجاعت او بر دهان مادح او

سخن رود که تو گویی درست گشت و یقین

که کردگار به هنگام خلقت آدم

ابوعلی و علی را سرشت از یک طین

ز هر مصافی آید مظفر و منصور

بدان صفت که علی آمد از صف صفین

قد عدوش به سان کمان شود پر خم

چو او زخم کین یر عدو گشاد کمین

شهاب ثاقب گردد خدنگ او ز گشاد

عدوش سوخته گردد ازو چو دیو امین

برند کیفر از چاه و بند و تخته او

مخالفان خداوند تاج و تخت و نگین

ایا بنزد خداوند تخت و خاتم و تاج

همیشه بوده ز شایستگی عزیز و مکین

رعیت توامان یافته ز دست رستم

از آن سبب که نئی بر ستم کننده امین

بجاه خسرو گیتی ستان ستانی داد

ز ملک گیتی چونانکه خسرو از شیرین

کسی که عیش تو بر او تلخ کرد آفت دهر

شود ز دیدن تو عیش تلخ او شیرین

تو آفتاب زمینی برأی روشن بین

که هست رأی ترا بنده آفتاب مبین

بجود بحر محیطی نه زانکه بحر محیط

کف جواد ترا هست چون رهی و رهین

رهین منت انعام تست در عالم

فزون ز ذره آن و فزون ز قطره این

رمیدگان و کراشیده گشته گان ز وطن

ترا خوهند ز ایزد بدعوت و آئین

که تا بدولت و اقبال و جاه و حشمت تو

روند تا ز وطن چند بیوه و مسکین

بزیر سایه عدل تو روزگار کشند

که عدل تست چو طوبی جهان چو خلد برین

همیشه تا چکد از ابر قطره باران

ز کف راد برافشان بخلق در تمثین

ز دست آنکه چو نسرین و لاله دارد رخ

بگیر جام و مئی نوش همچو ماه معین

تو یار خلق خدائی خدای یار تو باد

بهر کجا که روی حافظ تو باد و معین

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره‌ی شجاعت و قهرمانی علی بن ابی‌طالب در میدان جنگ و نقش او به عنوان یک جنگجوی بی‌نظیر است. شاعر به توصیف ویژگی‌های بارز علی، مانند شجاعت و قدرت او، اشاره می‌کند و او را به عنوان پناهگاه مردم و حامی عدالت معرفی می‌کند. همچنین، تصویرسازی‌هایی از نبردهای مختلف و جذابیت شخصیت علی ارائه می‌دهد. در نهایت، شاعر به قدردانی از خدمات و ایثارهای او پرداخته و او را نورانی و یاری برای خلق می‌داند.