نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۶۸ - در مدح طغان خان سلطان سوزنی سمرقندی

سوزنی سمرقندی / قصاید / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

شه انجم به پیروزی شهنشاه

محول شد برین پیروزه خرگاه

ز برج ماهی لؤلؤ پشیزه

ببرج تیره مرجان چراگاه

ز تحویل شه انجم بتعجیل

چو نوروز جلالی گشت آگاه

بدرگاه آمده تاریخ نو کرد

بایام جلال الدین شهنشاه

تغان خان مهتر شاهان مشرق

خداوند نگین و حصه و گاه

فریدون فتر کیکاوس حشمت

سکندر بخت دارا تخت جم جاه

ز شاهان مروراز . . . سد

بنوبت پنج و نوبتگاه پنجاه

ظفر یابی که یابد هر چه جوید

بعالم جز شریک و مثل و همتاه

بتیغ آسمان گون آسمان وار

کند صبح معادی را شبانگاه

بنعل باد پای از پشت ماهی

فشاند گرد بر پیشانی ماه

ز شیر رایت او شیر گردون

بترسد چون ز شیر بیشه روباه

زمانه گردن گردنکشانرا

بطوق طوع او دارد باکراه

ز دامان وجود دوستانش

همی دست حوادث ماند کوتاه

بعهد عدل او از ظلم کس را

ز دل بر لب نیامد ناله و آه

سران لشکر او را ز اطراف

زمین بوسند شاهان بر سر راه

بعون الله از اینسان ملکداری

مسلم شد بر او الحمد لله

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به ستایش و پیروزی شهنشاه و حاکمیت او می‌پردازد. شاعر از پیروزی‌های او در میدان‌های جنگ و حکمرانی سخن می‌گوید و قدرت و عظمت او را به تصویر می‌کشد. او با اشاره به چهره‌های تاریخی و اسطوره‌ای، همچون فریدون و سکندر، به قدرت و جایگاه عالی شهنشاه تأکید می‌کند و مدال پیروزی را بر گردن او می‌آویزد. همچنین، به دوستی و وفاداری اطرافیان او اشاره شده و از عدالت شهنشاه که باعث آرامش و آسایش در جامعه‌اش شده، صحبت می‌کند. جملات حاکی از این هستند که او در مقابل ظلم و ستم ایستاده و موفق به برقراری عدالت گردیده است. در نهایت، داستان حکمرانی او به عنوان یک موفقیت بزرگ و شایسته تحسین به پایان می‌رسد.