نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۶۱ - داماد خر خواجه سوزنی سمرقندی

سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای سوز نیک چون پسر خواجه کلاخی

با زرق و لباسات و فسون و در ودوزی

سال تو بپنجاه و یک آمد که یکی روز

مرایر ترا تنگ نیامد در روزی

داماد خر خواجه بدی پیش بسی سال

و امسال خر و خواجه و داماد سپوزی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به نوعی انتقاد اجتماعی و توصیف زندگی افرادی است که از زرق و برق و ظاهرسازی استفاده می‌کنند، مانند پسر خواجه کلاخی. شاعر اشاره می‌کند که فرد خوش‌پوش و فریبنده‌ای در زندگی‌اش سال‌ها دچار تنگدستی و نگرانی بوده و حالا در سالی خاص، وضعیت او تغییر کرده است. داماد خر خواجه نیز بیانگر نوعی سقوط و تغییر اوضاع است، چرا که اکنون خر و خواجه و داماد در حال زوال هستند. به طور کلی، این شعر نمایانگر ناپایداری زندگی و فراموشی از اصل ارزش‌هاست.