شمارهٔ ۱۰۵ - پیروی نفس ترکی شیرازی
ترکی شیرازی / فصل اول - لطیفه‌نگاری‌ها / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ما سرخوش و ساغر زده و مست و ملنگیم
شوریده و مشغول به شوریم و به دنگیم
ما مرد شرابیم و کبابیم و ربابیم
نه طالب تریاک و نه چرسیم و نه بنگیم
صیاد صفت آهو، چشمان جهان را
در دام خود آورده به صد حیله و رنگیم
در جام محبان همه چون شکر و شهدیم
در کام رقیبان همه چون زهر شرنگیم
با مردم فن باز و درنگ و همه فنیم
یک رنگ به یاریم و، به دشمن همه رنگیم
با مصلحت وقت گهی مور ضعیفیم
گاهی غضب آلوده چو شیریم و پلنگیم
پستیم چو خاک ار چه ولی وقت ضرورت
چون آتش سوزنده نهان در دل سنگیم
هر کو که به ما بر سر صلح است به صلحیم
وان کو که به ما بر سر جنگ است به جنگیم
در پیروی نفس شتابنده چو اسبیم
افسوس که در طاعت حق، چون خر لنگیم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان حال و وضعیت افرادی می‌پردازد که در حالت شادی و مستی به سر می‌برند و از زندگی لذت می‌برند. آن‌ها خود را مردان شراب، کباب و رباب معرفی می‌کنند و به این نکته اشاره دارند که نه به تریاک و نه به مواد مخدر دیگر وابسته‌اند. همچنین، این افراد در جامعه با زیرکی و نیرنگ کار می‌کنند و در مواجهه با دوستان شکرین و در مواجهه با دشمنان زهرآلود هستند. آن‌ها بر حسب شرایط و نیاز، گاه ضعیف و گاه قوی می‌شوند و به صورت کلی همواره در تلاش هستند تا به منافع خود برسند. در نهایت، آن‌ها می‌پذیرند که در پیروی از نفسشان شتابان هستند، ولی در طاعت حق کم‌تحرک و ناتوان‌اند.